Een woning in Spanje erven als niet-ingezetene: belastingen en stappen

Wanneer een ouder of partner overlijdt die een appartement aan de Costa Blanca of een huis in Andalusië bezat, komt er naast het verdriet een stapel administratie bij. De Spaanse woning valt onder Spaanse regels, ook als de overledene en de erfgenamen in Nederland of België woonden. Deze gids zet de fiscale kant op een rij: welke belastingen er in Spanje gelden, binnen welke termijn, en wat er verandert voor uw jaarlijkse aangifte als nieuwe eigenaar.

Erfrecht en internationale successies zijn een specialistisch terrein. Wat volgt is een praktisch overzicht; laat uw eigen situatie altijd nakijken door een notaris of advocaat die met Spaanse erfenissen werkt.

De belangrijkste belasting: het impuesto de sucesiones

In Spanje betaalt niet de nalatenschap, maar elke erfgenaam afzonderlijk belasting over wat hij ontvangt. Die heffing heet het Impuesto sobre Sucesiones y Donaciones. Voor niet-ingezeten erfgenamen gebeurt de aangifte met de Modelo 650.

De termijn: zes maanden

De aangifte en betaling moeten in principe gebeuren binnen zes maanden na het overlijden. Die termijn is kort als u bedenkt dat er eerst een overlijdensakte, een verklaring van erfrecht of testament en een waardering van de woning nodig zijn. Begin dus vroeg. Laat u de termijn verlopen, dan komen er opslagen en rente bij.

Welke regionale regels gelden?

De erfbelasting is in Spanje grotendeels overgedragen aan de autonome regio's. Elke regio heeft eigen verminderingen en vrijstellingen, en die kunnen voor kinderen of een partner aanzienlijk zijn. Lange tijd mochten niet-ingezetenen daar geen gebruik van maken. Sinds 2015 kunnen erfgenamen die in de EU of de EER wonen in principe de voordelen toepassen van de regio waar de woning ligt. Voor een Nederlandse of Belgische erfgenaam van een woning in Valencia of Málaga is dat dus de regeling van die regio.

Hoeveel u uiteindelijk betaalt, hangt af van de waarde van de woning, de verwantschap met de overledene en de regio. Reken daarom niet op een vuistregel, maar vraag een berekening voordat u de nalatenschap aanvaardt.

Stappenplan voor de erfgenaam

1. Overlijdensakte en erfrechtelijke stukken verzamelen: internationale overlijdensakte, testament of verklaring van erfrecht, en in Spanje het certificaat van het testamentenregister (certificado de últimas voluntades).
2. NIE aanvragen voor elke erfgenaam. Zonder NIE kunt u geen belasting betalen en de woning niet op uw naam laten zetten. De aanvraag kan via het Spaanse consulaat of in Spanje; een gemachtigde mag het voor u doen met een volmacht. Meer uitleg in NIE, Cl@ve en digitaal certificaat.
3. Waarde van de woning bepalen. De belastingdienst van de regio hanteert vaak een eigen referentiewaarde; een te lage opgave leidt tot correcties.
4. Modelo 650 indienen en betalen binnen zes maanden.
5. Notariële akte van aanvaarding (escritura de aceptación de herencia) bij een Spaanse notaris, waarna de woning in het eigendomsregister op naam van de erfgenamen komt.
6. Catastro en gemeente informeren, zodat de IBI-aanslag voortaan naar de nieuwe eigenaars gaat.

En de gemeente?

Ook bij een overgang door erfenis kan de gemeente de plusvalía municipal heffen, de belasting op de waardestijging van de grond. Of en hoeveel dat is, hangt van de gemeente en de periode af. Vraag het na bij de notaris; zie ook onze gids over de plusvalía municipal.

De Modelo 210 na de erfenis

Zodra u eigenaar bent, geldt voor u dezelfde jaarlijkse verplichting als voor elke niet-ingezeten eigenaar: een Modelo 210 per eigenaar en per woning, ook als de woning leegstaat. Het fictieve inkomen loopt voor de erfgenaam vanaf de overlijdensdatum, naar rato van de dagen en van het aandeel.

Wie	Welke periode	Wie dient in
De overledene	1 januari tot de overlijdensdatum, plus eventuele ontbrekende vorige jaren	De erfgenamen, namens de overledene
Elke erfgenaam	Vanaf de overlijdensdatum, voor zijn eigen aandeel	De erfgenaam zelf

Een rekenvoorbeeld. Twee broers erven elk de helft van een appartement met een kadastrale waarde van € 120.000 in een gemeente met 1,1 %. Het jaarlijkse fictieve inkomen van de woning is € 1.320, dus € 660 per broer. De vader overleed eind augustus; de broers zijn eigenaar voor 122 dagen van het jaar. Per broer: 660 × 122 / 365 = € 220,60 fictief inkomen, en bij 19 % € 41,91 belasting.

Hadden de overleden ouders zelf aangiften laten liggen? Dan erven de erfgenamen die schuld in feite mee. Controleer de laatste vier jaar; zie ook wie aangifte doet na een overlijden.

En in Nederland of België?

De Spaanse erfbelasting is niet het hele verhaal. Ook uw woonland kan een erfenis belasten, afhankelijk van waar de overledene woonde. Hoe Nederland of België omgaan met Spaanse erfbelasting die al betaald is, verschilt per situatie. Vraag dit na bij de Belastingdienst, de FOD Financiën of een notaris. Voor de jaarlijkse inkomstenbelasting blijft de gewone logica: in Nederland valt de woning in box 3, met voorkoming van dubbele belasting via de vrijstellingsmethode; in België geldt een vrijstelling met progressievoorbehoud. Zie de gids over aangeven in Nederland.

Veelgemaakte vergissingen

• Wachten tot de akte bij de notaris: de zes maanden lopen vanaf het overlijden, niet vanaf de akte.
• Vergeten dat elke erfgenaam een NIE nodig heeft, ook minderjarigen.
• De Modelo 210 van het overlijdensjaar overslaan: zowel de overledene als de erfgenamen hebben dat jaar een deel.
• De woning verkopen vóór de aanvaarding is niet mogelijk; de erfenis moet eerst geregistreerd zijn.

FAQ

Moet ik Spaanse erfbelasting betalen als ik in Nederland woon?

Ja, voor een woning in Spanje is Spaanse erfbelasting verschuldigd, ongeacht uw woonplaats. Als EU-inwoner kunt u in principe de regionale verminderingen toepassen van de regio waar de woning ligt.

Welk formulier gebruik ik als niet-ingezeten erfgenaam?

De Modelo 650, in te dienen binnen zes maanden na het overlijden. Elke erfgenaam doet een eigen aangifte.

Moet ik voor het jaar van overlijden twee aangiften Modelo 210 doen?

In de regel wel: één namens de overledene tot de overlijdensdatum, en één per erfgenaam voor de rest van het jaar, voor zijn aandeel.

Kan ik de erfenis regelen zonder naar Spanje te reizen?

Vaak wel, via een volmacht aan een advocaat of gestor in Spanje. De volmacht moet dan bij een notaris in uw woonland worden opgemaakt en meestal van een apostille worden voorzien.