Fiscaal vertegenwoordiger in Spanje: verplicht of niet?

Bij de aankoop van een woning in Spanje hoort u het vaak: "U hebt een fiscaal vertegenwoordiger nodig." Soms zegt de makelaar het, soms de bank, soms een kennis die al jaren een appartement in Calpe heeft. Voor de meeste Nederlandse en Belgische eigenaars klopt die bewering niet. Toch bestaan er situaties waarin een vertegenwoordiger wel verplicht is. Deze gids maakt het onderscheid duidelijk en legt uit wat een vertegenwoordiger, een gemachtigde en een gestor van elkaar onderscheidt.

Wat is een representante fiscal?

Een representante fiscal is een persoon of bedrijf met een adres in Spanje die namens een niet-ingezetene optreedt tegenover de Agencia Tributaria. Hij ontvangt de brieven, beantwoordt vragen en kan in bepaalde gevallen mee aansprakelijk zijn. De benoeming wordt formeel gemeld aan de fiscus.

Dat is iets anders dan iemand die gewoon uw aangifte voor u indient. Voor dat laatste volstaat een volmacht of de rol van colaborador social, zonder dat die persoon uw officiële vertegenwoordiger wordt.

Wanneer is een vertegenwoordiger verplicht?

De Spaanse regels voorzien een verplichte aanwijzing in een beperkt aantal gevallen:

• wanneer de Agencia Tributaria het uitdrukkelijk eist, bijvoorbeeld vanwege het soort of de omvang van de activiteiten;
• wanneer u woont in een land waarmee Spanje geen effectieve uitwisseling van belastinginformatie heeft;
• wanneer u in Spanje een vaste inrichting heeft, zoals een kantoor of onderneming.

Wordt een vertegenwoordiger niet aangewezen terwijl dat wel moest, dan riskeert u een boete.

Wanneer is het niet nodig?

Voor een inwoner van de EU of de EER die een woning in Spanje bezit voor eigen gebruik, is een fiscaal vertegenwoordiger niet verplicht. Dat geldt voor de jaarlijkse aangifte van het fictieve inkomen, en in de regel ook voor de aangifte van huurinkomsten. Nederland en België wisselen gegevens uit met Spanje, dus de uitzondering over informatie-uitwisseling speelt niet.

Uw situatie	Vertegenwoordiger verplicht?
Inwoner van Nederland of België, tweede woning niet verhuurd	Nee
Inwoner van Nederland of België, woning verhuurd aan toeristen	In de regel nee
Inwoner van een land zonder effectieve informatie-uitwisseling	Ja
Uitdrukkelijk verzoek van de AEAT	Ja
Vaste inrichting in Spanje	Ja

Ook inwoners van landen buiten de EU, zoals het Verenigd Koninkrijk of Zwitserland, moeten niet automatisch een vertegenwoordiger hebben. Het hangt af van de informatie-uitwisseling tussen hun land en Spanje. Bij twijfel loont het om dat vooraf na te gaan.

Vertegenwoordiger, gemachtigde of gestor?

Drie rollen worden vaak door elkaar gehaald:

1. De fiscaal vertegenwoordiger neemt uw plaats in tegenover de fiscus, met een formele aanwijzing.
2. De gemachtigde of indiener dient een aangifte in op basis van een volmacht of als erkende medewerker. U blijft zelf de belastingplichtige en ontvangt zelf de correspondentie, tenzij u anders afspreekt.
3. De gestor is een Spaanse administratieve dienstverlener. Hij kan als gemachtigde optreden en soms als vertegenwoordiger, maar zijn titel alleen zegt niets over zijn rol in uw dossier.

Voor de meeste eigenaars is de tweede rol voldoende: iemand die de Modelo 210 correct opstelt en indient, waarna u de belasting betaalt. Dat kan zonder Spaanse rekening, via een overschrijving uit het buitenland of een domiciliëring op uw Nederlandse of Belgische rekening.

Waarom kiezen sommigen toch voor een vertegenwoordiger?

Er zijn praktische redenen om vrijwillig iemand aan te wijzen, ook als het niet hoeft:

• u wilt dat brieven van de fiscus naar een Spaans adres gaan waar ze snel worden gelezen;
• u hebt meerdere woningen of complexe verhuur en wilt één aanspreekpunt;
• u bent op hoge leeftijd of vaak onbereikbaar.

Weet dan wel dat de brieven niet meer bij u thuis aankomen. Spreek af hoe en hoe snel uw vertegenwoordiger u inlicht. Een gemiste termijn blijft uw probleem.

Wat kost het?

Een formele vertegenwoordiging wordt meestal jaarlijks gefactureerd, los van de aangiften zelf. Vergelijk dat met de werkelijke behoefte. Voor een woning die u enkel zelf gebruikt, betaalt u dan vaak voor een dienst die u niet nodig hebt. Een eenvoudige voorbereiding van de aangifte is meestal voldoende; bekijk bijvoorbeeld de tarieven van Fiscasa.

Wat u in elk geval nodig hebt

Met of zonder vertegenwoordiger blijft één ding verplicht: een NIE voor elke eigenaar. Zonder NIE kan geen aangifte op uw naam worden ingediend. Lees hoe u dat aanvraagt in NIE, Cl@ve en digitaal certificaat. En controleer elk jaar of uw aangifte is ingediend; de complete gids over de Modelo 210 legt de jaarlijkse verplichting uit.

FAQ

Mijn makelaar zegt dat een fiscaal vertegenwoordiger verplicht is. Klopt dat?

Voor een inwoner van Nederland of België met een tweede woning meestal niet. Het is alleen verplicht als de fiscus het eist, bij een vaste inrichting of bij een woonland zonder effectieve informatie-uitwisseling.

Kan iemand mijn aangifte indienen zonder mijn vertegenwoordiger te zijn?

Ja. Een gemachtigde of erkende medewerker kan de Modelo 210 indienen op basis van een volmacht. U blijft dan zelf het aanspreekpunt van de fiscus.

Wat gebeurt er als ik een vertegenwoordiger had moeten aanwijzen?

Dan kan de Agencia Tributaria een boete opleggen. Krijgt u een verzoek om iemand aan te wijzen, reageer dan binnen de gestelde termijn.

Heb ik als Brit of Zwitser een vertegenwoordiger nodig?

Niet automatisch. Het hangt af van de informatie-uitwisseling met uw land en van uw situatie. Inwoners van die landen betalen wel 24 % in plaats van 19 %. Zie ook moet ik een fiscaal vertegenwoordiger hebben.